KOBİ'ler için en sık karşılaşılan durumlardan biri şudur: Finansal tablolar bankaya sunulur, ancak kredi limiti beklenen seviyede artmaz.
Bu durum çoğu zaman işletmenin performansından değil, finansal verilerin nasıl değerlendirildiğine dair sınırlı görünürlükten kaynaklanabilir.
Finansal kuruluşlar, kredi değerlendirmelerinde çeşitli oranları ve göstergeleri dikkate alır. Bu yazıda, kredi limiti değerlendirmelerinde sıklıkla kullanılan 5 temel finansal kriteri ele alıyoruz.
1. Cari Oran (Likidite Oranı)
Cari Oran = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yükümlülükler
Bu oran, işletmenin kısa vadeli yükümlülüklerini karşılama kapasitesine ilişkin genel bir fikir verir.
1,5x ve üzeri: Daha güçlü likidite yapısı
1,0 – 1,5x: İzlenen aralık
1,0 altı: Likidite açısından daha zayıf görünüm
Not: Bu aralıklar sektöre ve değerlendirme kriterlerine göre değişebilir.
2. Borç / Özkaynak Oranı
Bu oran, işletmenin finansman yapısının borç ve özkaynak dengesi açısından nasıl konumlandığını gösterir.
1,5x ve altı: Daha dengeli yapı
1,5x – 3x: Orta seviyede borçlanma
3x üzeri: Daha yüksek finansal risk algısı oluşabilir
3. FAVÖK Marjı (EBITDA Marjı)
FAVÖK / Net Satışlar
Bu oran, işletmenin faaliyetlerinden elde ettiği operasyonel kârlılığı gösterir.
Finansal analiz süreçlerinde, bu marj genellikle sektör ortalamalarıyla birlikte değerlendirilir. Sektör ortalamasının altında kalan değerler, daha dikkatli incelenebilir.
4. Alacak Tahsil Süresi
Bu gösterge, satışların ne kadar sürede nakde döndüğünü ifade eder.
60 gün altı: Daha hızlı tahsilat
60 – 90 gün: Normal aralık
90 gün üzeri: Nakit akışı açısından dikkat gerektirebilir
5. Faiz Karşılama Oranı
Faiz Karşılama = FAVÖK / Faiz Giderleri
Bu oran, işletmenin faiz yükünü karşılama kapasitesine dair bilgi verir.
3x ve üzeri: Daha güçlü görünüm
2x ve altı: Finansal baskı oluşabileceğine işaret edebilir
Bu Göstergeler Neden Önemli?
Bu tür finansal oranlar, işletmenin likidite durumu, borçlanma seviyesi, kârlılık yapısı ve nakit üretme kapasitesi gibi temel alanlarını değerlendirmeye yardımcı olur.
Her finansal kuruluşun kendi değerlendirme kriterleri farklı olabilir ve bu oranlar tek başına kesin bir karar anlamına gelmez.
Finansal Göstergeler Nasıl İyileştirilebilir?
Finansal performans üzerinde etkili olabilecek bazı alanlar:
Kısa vadede:
- Tahsilat süreçlerinin gözden geçirilmesi
- Gider yapısının optimize edilmesi
Orta vadede:
- Fiyatlama stratejisinin değerlendirilmesi
- Ürün ve müşteri kârlılığının analiz edilmesi
Bu tür adımların etkisi işletmenin yapısına göre değişiklik gösterebilir.
Sonuç
Kredi limitleri, tek bir kritere bağlı değildir. Birden fazla finansal göstergenin birlikte değerlendirilmesiyle oluşan genel bir tablo üzerinden analiz yapılır.
Bu nedenle finansal tabloların farklı açılardan analiz edilmesi, işletmenin mevcut durumunu daha net anlamaya yardımcı olabilir.